Προς νέα οικονομική κρίση με υπογραφή Τσίπρα - Free Sunday
Προς νέα οικονομική κρίση με υπογραφή Τσίπρα
Αύξηση χρέους, πτώση επενδύσεων, επιδείνωση κλίματος.

Προς νέα οικονομική κρίση με υπογραφή Τσίπρα

Τα νέα από την οικονομία δεν είναι καλά, όλα δείχνουν ότι η περίοδος μετά το πρόγραμμα και μετά το μνημόνιο είναι προβληματική και μπορεί να γίνει εφιαλτική εξαιτίας των προεκλογικών ελιγμών του κ. Τσίπρα.

Τα σημάδια της επιδείνωσης

Μια σειρά από οικονομικά μεγέθη εξελίσσονται το τελευταίο διάστημα σε λάθος κατεύθυνση.

Τα επιτόκια στα δεκαετή ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου κινούνται σε επίπεδα άνω του 4,2%, γεγονός που καθιστά τον δανεισμό του ελληνικού Δημοσίου ακριβό και εμποδίζει τη γρήγορη και μαζική έξοδο στις αγορές.

Δύο είναι οι εξωτερικοί παράγοντες που ασκούν ανοδική πίεση στα ελληνικά επιτόκια.

Η ιταλική αναταραχή, που προβλέπεται να συνεχιστεί, για πολιτικούς λόγους, τουλάχιστον μέχρι τις ευρωεκλογές του Μαΐου 2019, και η ανοδική τάση των διεθνών επιτοκίων, που έχει ξεκινήσει με πρωτοβουλία των ΗΠΑ και αναμένεται να επεκταθεί σταδιακά και στην Ε.Ε.

Η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Κύπρος δεν εμφανίζουν προς το παρόν αύξηση στα επιτόκια των δεκαετών ομολόγων τους, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ελληνική οικονομία παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη στη διεθνή συγκυρία, σε αντίθεση με άλλες χώρες που έχουν λιγότερα διαρθρωτικά προβλήματα και καλύτερη αναπτυξιακή δυναμική.

Η δεύτερη ανησυχητική εξέλιξη έχει να κάνει με την εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι το χρέος του ελληνικού Δημοσίου θα φτάσει το 2018 στο 182% του ΑΕΠ, περίπου 5 μονάδες πάνω από τον προηγούμενο στόχο.

Πρόκειται για μια αρνητική εξέλιξη, εφόσον, παρά τις θυσίες, συνεχίζεται η πορεία υπερχρέωσης του ελληνικού Δημοσίου. Επειδή μάλιστα συνδυάζεται με την προσωρινή αδυναμία του να βγει στις αγορές, οδηγεί τους επενδυτές και τους κερδοσκόπους σε ιδιαίτερα αρνητικά συμπεράσματα για την προοπτική της ελληνικής οικονομίας.

Τους τελευταίους δύο μήνες παρατηρείται σημαντική χρηματιστηριακή πτώση σε χαμηλά επίπεδα, ενώ χειροτέρεψαν αισθητά οι δείκτες επιχειρηματικού κλίματος και εμπιστοσύνης. Ως αποτέλεσμα της νέας κατάστασης που δημιουργείται, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άλλαξε την εκτίμησή της για την προοπτική των επενδύσεων το 2018 και αντί για αύξηση της τάξης του 10% προβλέπει νέα μείωση, της τάξης του 2%, η οποία αναμένεται να αυξήσει το τεράστιο επενδυτικό έλλειμμα που χωρίζει την ελληνική οικονομία από τις ανταγωνιστικές οικονομίες της Ευρωζώνης.

Δαπανηροί ελιγμοί

Η Ελλάδα είναι προς το παρόν εκτός διεθνών αγορών, εμφανίζει τάσεις παραπέρα υπερχρέωσης και καταγράφεται επιδείνωση του επιχειρηματικού, επενδυτικού κλίματος και της προοπτικής. Όλα αυτά δείχνουν ότι το τρίτο πρόγραμμα-μνημόνιο, το λεγόμενο μνημόνιο Τσίπρα, δεν έλυσε τα μεγάλα διαρθρωτικά προβλήματα της εθνικής οικονομίας, ούτε δημιούργησε αναπτυξιακή δυναμική. Τα μόνα καλά νέα έρχονται από τον τουρισμό, σε πείσμα της κυβερνητικής υπερφορολόγησης του κλάδου, και από τις επενδύσεις, ιδιωτικοποιήσεις που προγραμματίστηκαν επί κυβέρνησης Σαμαρά και προωθήθηκαν παρά τις βασικές αντιρρήσεις του ΣΥΡΙΖΑ. Ενθαρρυντικές είναι και οι επιδόσεις του εξαγωγικού τομέα, οι οποίες όμως κινδυνεύουν από νέα οικονομικά βάρη, όπως είναι η προγραμματισμένη αύξηση του ενεργειακού κόστους λόγω οικονομικής αδυναμίας της ΔΕΗ.

Σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον ο κ. Τσίπρας επιδίδεται σε ριψοκίνδυνους προεκλογικούς ελιγμούς.

Χαρακτηριστικός της ανευθυνότητάς του είναι ο τρόπος που χειρίζεται το θέμα της μισθοδοσίας των ιερέων. Για να δημιουργήσει την εντύπωση διαχωρισμού κράτους και Εκκλησίας τούς αποσύρει από το μισθολόγιο του Δημοσίου, αλλά δεσμεύει το ετήσιο ποσό των 200 εκατ. ευρώ για τη μισθοδοσία τους από τον κρατικό προϋπολογισμό με χρήματα των φορολογούμενων πολιτών.

Συμπληρώνει τον θεσμικό, πολιτικό ακροβατισμό του με την πρόθεση να προσλάβει, μετά τις εκλογές του 2019, 10.000 δημοσίους υπαλλήλους στη θέση των ιερέων, που όμως παραμένουν, σε ό,τι αφορά τη μισθοδοσία τους, στον κρατικό προϋπολογισμό.

Με ανάλογο τρόπο διαχειρίζεται ο κ. Τσίπρας και το θέμα των συντάξεων. Παροχολογεί, ενώ συνεχίζεται η επιδείνωση της θέσης των συνταξιούχων.

Μειώθηκαν οι νέες συντάξεις και όσοι συνταξιοδοτούνται μετά το καλοκαίρι του 2016 υφίστανται δραστικές μειώσεις. Έγινε σημαντική περικοπή των επικουρικών συντάξεων και των εφάπαξ, ενώ εξαφανίστηκε το ΕΚΑΣ, που ανέρχεται πλέον στα 15 ευρώ τον μήνα.

Ο πρωθυπουργός κ. Τσίπρας θριαμβολογεί επειδή, σύμφωνα με τις ενδείξεις, θα μπορέσει να πάρει πίσω την υπογραφή που έβαλε ο κ. Τσακαλώτος στο Eurogroup για μείωση και των παλαιών συντάξεων με τη μέθοδο Κατρούγκαλου.

Πιθανότατα θα πρόκειται για αναβολή και όχι ματαίωση του μέτρου, εφόσον πολλά εξαρτώνται από την πορεία του χρέους. Η διαφορά μεταξύ χαμηλότερων νέων συντάξεων και υψηλότερων παλαιών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για νέες δικαστικές περιπέτειες.

Δεν έχουμε, πάντως, να κάνουμε με βελτίωση της θέσης των συνταξιούχων, που είναι ήδη εξαιρετικά δύσκολη, αλλά με αναβολή της παραπέρα επιδείνωσης της θέσης των παλαιών συνταξιούχων.

Ανάλογη προσέγγιση έχει ο κ. Τσίπρας στο θέμα των προεκλογικών προσλήψεων, στη μείωση του ΕΝΦΙΑ και στη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών κρατήσεων για τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Έχει δεσμευτεί για μία πρόσληψη για κάθε συνταξιοδότηση στο Δημόσιο, αλλά δημιουργεί την εντύπωση ότι έρχονται πολλές δεκάδες χιλιάδες προσλήψεις. Όλες οι έρευνες της κοινής γνώμης δείχνουν ότι βασική προτεραιότητα για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις είναι η μείωση των άμεσων και έμμεσων φόρων, αλλά ο πρωθυπουργός δίνει απόλυτη προτεραιότητα στην ενίσχυση του κομματικού κράτους και την εξυπηρέτηση της εκλογικής πελατείας. Το πρώτο εξάμηνο του 2018 η μισθοδοτική δαπάνη του Δημοσίου αυξήθηκε κατά 500 εκατ. ευρώ σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2017, ενώ εκτιμάται ότι το 2018 η ετήσια μισθολογική δαπάνη του Δημοσίου θα ξεπεράσει κατά 2 δισ. ευρώ τη δαπάνη του 2014.

Στο ζήτημα του ΕΝΦΙΑ ο κ. Τσίπρας δεν προχωράει σε ουσιαστική μείωση του φόρου που θα καταργούσε, απλώς προσπαθεί να απαξιώσει πολιτικά την πρόταση που έχει κάνει εδώ και δύο χρόνια ο κ. Μητσοτάκης για μείωση κατά 30%, για να πάρει ξανά αξία η οικογενειακή περιουσία και να λειτουργήσει η αγορά ακινήτων και στις μη τουριστικές περιοχές.

Τέλος, η φορολογική, ασφαλιστική ελάφρυνση των ελεύθερων επαγγελματιών είναι μια καθυστερημένη προσπάθεια να διορθωθεί το κυβερνητικό λάθος που οδήγησε περισσότερους ελεύθερους επαγγελματίες στην παράλληλη οικονομία λόγω εξοντωτικών κρατήσεων.

Ο συνδυασμός μεγάλων διαρθρωτικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας, επιδείνωσης της διεθνούς συγκυρίας και μιας ακατάσχετης παροχολογίας που δεν έχει οικονομική βάση αλλά δημιουργεί κλίμα χαλάρωσης και αβεβαιότητας μπορεί να μετατρέψει, εάν δεν ελεγχθεί η κατάσταση, την Ελλάδα σε Αργεντινή της Ευρωζώνης. Θα μας λένε για ένα διάστημα ότι πηγαίνουμε καλύτερα, για να διαπιστώσουμε στη συνέχεια ότι έχουμε τεράστια οικονομική απόσταση να καλύψουμε και πως δεν μπορούμε να σηκώσουμε το φορτίο του χρέους του ελληνικού Δημοσίου με συγκριτικά υψηλά επιτόκια.