Ποιος είπε ότι η Ελλάδα δεν έχει Στρατηγική στα ελληνοτουρκικά; - Free Sunday
Ποιος είπε ότι η Ελλάδα δεν έχει Στρατηγική στα ελληνοτουρκικά;

Ποιος είπε ότι η Ελλάδα δεν έχει Στρατηγική στα ελληνοτουρκικά;

Γράφει ο δημοσιογράφος - οικονομολόγος, Τριαντάφυλλος Πετκανόπουλος,  φιλης3

Η θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης στα ελληνοτουρκικά είναι δύσκολη. Της εκάστοτε αξιωματικής αντιπολίτευσης, θα μπορούσαμε να πούμε.

 

Ένας λόγος είναι ότι οι πολίτες στις κρίσεις στρέφονται προς την (εκάστοτε) κυβέρνηση, αναζητώντας ασφάλεια, ένας δεύτερος ότι δεν μπορεί να εκφράσει έντονα διαφορετικό λόγο και διαφωνίες για να μη θεωρηθεί ότι μειοδοτεί σε εθνικό θέμα και ένας ακόμη, για τον ΣΥΡΙΖΑ, ότι δεν είναι ένα προνομιακό του πεδίο.

 

Έτσι, για να ξεπεράσει κάπως αυτό το σκόπελο, από την αρχή, έπρεπε κάτι να βρεί και βρήκε το αφήγημα ότι (τάχα) η κυβέρνηση δεν έχει στρατηγική. Γενικώς και αορίστως. Σε κάθε περίπτωση αυτό επικαλείται. Έτσι και χθες, που ήταν υποχρεωμένη να εκφράσει τη συμφωνία της για την τακτική Δένδια στη συνέντευξη τύπου με τον Τσαβούσογλου, έθεσε και πάλι τη ζήτημα ανυπαρξίας στρατηγικής από την κυβέρνηση, θέλοντας, ως μια σκληρή αντιπολίτευση, να συμπληρώσει το ‘ναι’ της με ένα ‘μεν αλλά…’.

 

Ωστόσο πιστεύω ότι όχι μόνο δεν έχει δίκαιο αλλά, το αντίθετο, η κυβέρνηση έχει στρατηγική και μάλιστα πολύ σωστή και την ακολουθεί με συνέπεια.

Θα προσπαθήσω να το τεκμηριώσω.

 

Δεν είμαι βέβαια διπλωμάτης, ούτε έχω ανάλογες σπουδές και ενασχόληση με το θέμα. Ως ένας πολίτης, αρκετά ενημερωμένος όμως και σε βάθος χρόνου και με ενδιαφέρον για τη διπλωματία έχω την παραπάνω άποψη για τους εξής λόγους.

 

Αναθεωρητική βούληση της Τουρκίας και Στρατηγική του Χάους

Η Τουρκία δεν είναι ικανοποιημένη από την κατάσταση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, η οποία ωστόσο βασίζεται στο διεθνές δίκαιο και τις συνθήκες με κύρια τη Συνθήκη της Λοζάνης. Είναι βέβαιο ότι πιέζεται από την παρουσία των ελληνικών νησιών πολύ κοντά στις ακτές της, καλοβλέπει τον ενδεχόμενο υποθαλάσσιο πλούτο του Αιγαίου και δεν παίρνει από τον υποθαλάσσιο πλούτο της ανατολικής Μεσογείου μερίδιο ανάλογο με το μέγεθός της, σε σχέση με τις γειτονικές της χώρες. Την κατάσταση αυτή επιθυμεί και προσπαθεί να την μεταβάλει, έχει δηλαδή μια αναθεωρητική νοοτροπία.

 

Στρατηγική του Χάους

Προς τούτο, πρώτον ασκεί μια ‘στρατηγική του χάους’ και όχι μια ‘γραμμική’, η οποία δεν την συμφέρει. Στο πλαίσιο αυτής, προκαλεί αστάθεια και εξαπολύει υβριδικό πόλεμο εναντίον της χώρας μας με προκλήσεις, παραβιάσεις αεροσκαφών, εξόδους ερευνητικών σκαφών, αποστολής μεταναστών (Έβρος, Αιγαίο), θέμα μειονότητας, Αγία Σοφία, παραπληροφόρηση, επιθετικές κυβερνοεπιχειρήσεις (ναύαρχός εα Δ. Τσαϊλάς), στρατιωτικές ασκήσεις. Δεύτερον, δεν έχει αναγνωρίζει (από χρόνια) διεθνείς θεσμούς όπως το δίκαιο της θάλασσας και το δικαστήριο της Χάγης διότι δεν συμφέρου στις επιδιώξεις της. Να σημειωθεί ότι αυτή την στρατηγική την ασκεί με μεγάλη συνέπεια και προσοχή εδώ και πολλά χρόνια.

 

Νεοοθωμανισμός

Ταυτόχρονα, με το σημερινό καθεστώς Ερντογάν υπάρχει αναβίωση του Οθωμανισμού, δηλωμένη βούληση να εξελιχθεί στην κυρίαρχη δύναμη στην περιοχή, ηγέτιδα του μουσουλμανικού κόσμου, θεωρεί τον κεμαλισμό ως παρένθεση, παρουσιάζει μια μεγαλομανία προσπαθεί για επιρροές και κάνει επεμβάσεις σε διπλανές χώρες κ.α.

 

Σύγκρουση για να μπουν όλα στο τραπέζι

Είναι δε γνωστό και φανερό πια ότι προσπαθεί να προκαλέσει μια, έστω και ολιγοήμερη, σύγκρουση και να επιχειρήσει κατάληψη νησιών τα οποία αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία ή την επιρροή τους στην υφαλοκρηπίδα, διότι στο τέλος-τέλος ο μόνος τρόπος για να πετύχει την επιζητούμενη αναθεώρηση θα είναι διαπραγματεύσεις με όλα τα ζητήματα από την αρχή, συν τα τετελεσμένα της σύγκρουσης στο τραπέζι. Ταυτόχρονα χρησιμοποιεί και την τακτική ότι «σαν καλοί γείτονες θα λύσουμε με συζήτηση τις διαφορές μας», επιδιώκοντας τη νομιμοποίηση αυτών των διαφορών με το διάλογο, ενώ δεν είναι ισοδύναμες διαφορές. Είναι κατοχυρωμένα δικαιώματα του ενός τα οποία αμφισβητούνται στο πλαίσιο αυτής της αναθεωρητικής αντίληψης, από τον άλλο. Εν όψει δε μιας τέτοιας εξέλιξης εκφράζει μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, όπως η ‘Γαλάζια Πατρίδα’.

 

Χάος παντού

Να σημειωθεί επίσης ότι την ίδια στρατηγική του χάους ασκεί η Τουρκία απέναντι και στους άλλους γείτονες και στις άλλες μεγάλες διεθνείς οντότητες, όπως ΗΠΑ, Ρωσία, ΕΕ. Εξ’ ού τα διαρκή πάνω-κάτω, συμμαχίες εκεί που υπήρχαν αντιπαλότητες (Ρωσία), αντιπαλότητες και κυρώσεις εκεί που υπήρχαν συμμαχίες (S400, Τραμπ), διαρκές ζεστό-κρύο με την ΕΕ, στροφή προς την Ανατολή (Κίνα, Πακιστάν) στροφή προς τη δύση, ένα επιθετικό και συνάμα μετέωρο βήμα παντού κλπ.

 

Μειονεκτήματα της Ελλάδας

Βεβαίως υπάρχουν και αδύναμα σημεία στη θέση της Ελλάδος όπως ο δισταγμός χωρών της ΕΕ για δράση και ιδιαίτερα ο ρόλος της Γερμανίας, τα οικονομικά συμφέροντα χωρών στην μεγάλη καταναλωτικά Τουρκία, η αποχώρηση των ΗΠΑ από την ανατολική Μεσόγειο, η επιδίωξη από όλα τα κράτη της περιοχής και τα μεγάλα κράτη του κόσμου για τα μεγαλύτερα δυνατό οφέλη, η συμφωνία της Τουρκίας με την προηγούμενη κυβέρνηση της Λιβύης, μέχρι να καταργηθεί. Τέλος, στα μειονεκτήματά μας περιλαμβάνεται η στρατιωτικοποίηση των νησιών σαφώς σε αντίθεση με τη Συνθήκη της Λοζάνης, σημείο το οποίο προσπαθεί λυσσασμένα να αξιοποιήσει η Τουρκία, για να πάει σε γενική αναθεώρηση της συνθήκης αφού τάχα η Ελλάδα παραβίασε έναν όρο, το οποίο η Ελλάδα αντιπαρέρχεται λόγω αποδεδειγμένης απειλής των νησιών από την τουρκική στρατιά του Αιγαίου και τον στόλο αποβατικών που διαθέτει.

 

Υπό αυτές τις συνθήκες ποια θα μπορούσε να είναι η ελληνική στρατηγική;

 

Όχι θερμό επεισόδια

Πρώτα-πρώτα αποφυγή του θερμού επεισοδίου και σύγκρουσης, όχι όμως με τρόπο που να δείχνει υποχώρηση, ούτε φόβο. Ποτέ δεν κάνεις εκείνο στο οποίο θέλει να σε οδηγήσει ο αντίπαλος. Όπως η Τουρκία το πάει το πράγμα στο παρά ένα ελπίζοντας ότι το κακό θα αποδοθεί στην Ελλάδα έτσι και η Ελλάδα το πάει στο παρά πέντε, ενώ θέλει να το αποφύγει. Εδώ έχουμε πολύ σκληρό πόκερ, στο πλαίσιο του οποίου όμως η Ελλάδα έχει παίξει σωστά ένα καλό χαρτί, έχοντας εκφράσει προς όλους με σαφή τρόπο την πρόθεσή της να αντιδράσει δυναμικά αν υπάρξουν ενέργειες κατάφορης παραβίασης των δικαιωμάτων της και να τους θέσει προ των ευθυνών τους.

 

Γραμμική Στρατηγική σταθερότητας – Διπλωματία – Διεθνές δίκαιο

Ύστερα, η ελληνική στρατηγική απέναντι στην στρατηγική του χάους της Τουρκιας πρέπει να είναι, και είναι, απόλυτα γραμμική.

Δηλαδή κατ’ αρχήν διαρκής επίκληση του διεθνούς δικαίου σε μια αέναη διπλωματική προσπάθεια. ‘Αδικίες’ (ας το πούμε έτσι) όπως αυτές που πιστεύει ότι υφίσταται η Τουρκία υπάρχουν σε όλο τον κόσμο. Οφείλονται όμως σε διεθνείς συνθήκες, εν πολλοίς μετά από παλαιότερες συγκρούσεις, των οποίων η τήρηση είναι η προϋπόθεση της ειρήνης, της παγκόσμιας ασφάλειας και ισορροπίας, που αποτελούν το παν για την ανθρωπότητα. Οφείλονται και στη γεωμορφολογία.

 

Μαξιμαλιστικές θέσεις έναντι μαξιμαλιστικών θέσεων

Βεβαίως η Ελλάδα εκφράζει και αυτή σε ένα βαθμό μαξιμαλιστικές θέσεις, απέναντι στις ανάλογες της Τουρκίας, εν όψει της οποιασδήποτε εξέλιξης, γεγονός που περιλαμβάνει και πολιτικό ρίσκο στο εσωτερικό διότι οποιαδήποτε μελλοντική υπολογισμένη υποχώρηση θα εκληφθεί από μέρος των πολιτών ως ενδοτισμός. Υποστηρίζει δηλαδή η Ελλάδα ότι υφαλοκρηπίδα ικανή να επηρεάσει μεγάλο μέρος των θαλάσσιων οικοπέδων έχει και το παραμικρό απομακρυσμένο νησί, όπως το Καστελόριζο (που δεν ισχύει), σε κόντρα της θέσης της Τουρκίας ότι δεν έχουν καθόλου υφαλοκρηπίδα τα νησιά, ακόμη και τα μεγάλα όπως η Κρήτη (αυτό κι αν δεν ισχύει). Ταυτόχρονα δηλώνει παντού, πάντοτε και με κάθε τρόπο ότι η μοναδική μας διαφορά με την Τουρκία είναι η υφαλοκρηπίδα, όταν η Τουρκία βάζει πολλά ζητήματα.

 

Συμμαχίες

Ακολούθως, και καθώς είναι μικρότερη χώρα, αξιοποίηση συμμαχιών όπως η ΕΕ την οποία κάνει συμμέτοχο στην αντιμετώπιση της Τουρκίας καθώς τα σύνορά της είναι και σύνορα της ΕΕ, το μεταναστευτικό την αφορά άμεσα κλπ. Αξιοποίηση επίσης του ΝΑΤΟ και της αντίφασης σύμμαχος χώρα να απειλεί άλλη σύμμαχο χώρα και των συνεπειών που φτάνουν μέχρι και σε διάλυση σε περίπτωση συμπλοκής.

Επίσης, συμμαχίες με τους γείτονες και όχι μόνον και ιδιαίτερα εκείνους που έχουν αντίστοιχα προβλήματα με την Τουρκία, όπως η Αίγυπτος, το Ισραήλ, τα ΗΑΕ, η Γαλλία.

 

Ενίσχυση ισχύος

Βεβαίως, ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων και της αποτρεπτικής της ισχύος, με κάλυψη του χαμένου εδάφους, από την περίοδο της οικονομικής κρίσης, διότι στο δια ταύτα ο αντίπαλος πρέπει όχι μόνο να μην νιώθει σίγουρος και ασφαλής για τη νίκη του σε ενδεχόμενη σύγκρουση αλλά και να φοβάται. Ταυτόχρονα επίδειξη αποφασιστικότητας και ετοιμότητας. Αυτό πέτυχε η Ελλάδα κατά τις εξόδους του Ουρού Ρέις με το ναυτικό και την αεροπορία της. Θα λέγαμε και στον Έβρο.

 

Αξιοποίηση αδυναμιών αντιπάλου

Τέλος, επιλογή κατάλληλων στιγμών για πιο ισχυρά μηνύματα προς τον αντίπαλο, όπως έγινε χθες όταν είναι, για παράδειγμα, στριμωγμένος, όπως αυτήν την περίοδο, με κακές σχέσεις-κυρώσεις με τις ΗΠΑ και την ΕΕ, κυρώσεις από Ρωσία, η κρίση του sofagate, ενδεχόμενη απαξίωση του ‘χαρτιού Λιβύη’, κακή οικονομία, εσωτερικοί εχθροί κλπ.

 

Πού το βλέπετε ότι δεν υπάρχει για τη χώρα Στρατηγική;

 

Όλα τα παραπάνω, όταν εφαρμόζονται με συνέπεια τι είναι; Κατά τη γνώμη μου, μας δείχνουν όχι μόνο την ύπαρξη αλλά και το ορθόν Στρατηγικής και το επίσης ορθόν και συνεπές της εφαρμογής της.

 

Πως τεκμηριώνει τη θέση της περί ανυπαρξίας Στρατηγικής η αξιωματική αντιπολίτευση;

 

Να σημειωθεί ότι η ελληνική Στρατηγική είναι αντι-αναθεωρητική και αποτρεπτική. Είναι διαφορετική δηλαδή από μια στρατηγική συγκεκριμένου στόχου, η οποία φαίνεται σαν πιο σαφής, όταν υπάρχει.

 

Τι άλλο θα μπορούσε να είναι η Στρατηγική μας λοιπόν και τι άλλο θα μπορούσε να κάνει η κυβέρνηση; Και σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ, να πει ποια στρατηγική θα πρότεινε και να την υποβάλει, όπως έκανε πρόσφατα με την στρατηγική που παρουσίασε ως πρόταση από την έξοδο από την κρίση του Covid.