Ο ΟΑΣΘ, οι φορείς και η καμήλα του Σπίρτζη - Free Sunday
Ο ΟΑΣΘ, οι φορείς και η καμήλα του Σπίρτζη

Ο ΟΑΣΘ, οι φορείς και η καμήλα του Σπίρτζη

«Ο πρώτος ο οποίος θα ενδιαφερθεί να συμμετάσχει σε διαγωνισμό για τις αστικές συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης είναι ο ίδιος ο ΟΑΣΘ» έλεγαν όλη αυτή την εβδομάδα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, κάθε φορά που τους ετίθετο το ερώτημα για τις προθέσεις της κυβέρνησης και ειδικότερα του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρήστου Σπίρτζη σε ό,τι αφορά τις αστικές συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης.

Οι σχετικές εξαγγελίες του κ. Σπίρτζη έγιναν το προηγούμενο Σάββατο σε ειδική σύσκεψη, που συγκλήθηκε με τη συμμετοχή των δημάρχων της Θεσσαλονίκης, όπου ο υπουργός ξεδίπλωσε κάποιες από τις σκέψεις του για τη λειτουργία των αστικών συγκοινωνιών της πόλης.

Ουσιαστικά, όμως, το πνεύμα των υπουργικών απόψεων για το θέμα έγινε περισσότερο σαφές στη συνέντευξη που έδωσε ο κ. Σπίρτζης τρεις ημέρες αργότερα στον ραδιοφωνικό σταθμό του ΣΥΡΙΖΑ στη Θεσσαλονίκη ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ 93,4, όπου τόνισε ότι η λογική που διέπει τις σκέψεις του θα αποτυπωθεί στα δύο νομοσχέδια, τα οποία, σύμφωνα με το σχέδιό του, θα έχουν ψηφιστεί από τη Βουλή τον Μάρτιο.

«Η λογική του σχεδίου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών είναι ενάντια στην εμπορευματοποίηση αγαθών» είπε ο υπουργός και διαβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει περίπτωση να μην υπερασπίσουμε όσο μπορούμε συγκεκριμένα κοινωνικά αγαθά που πρέπει και οφείλουν να είναι δημόσια και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με τις πολιτικές δυνάμεις που υπάρχουν σήμερα στην κυβέρνηση».

Οι δύο φορείς

Σύμφωνα με τον κ. Σπίρτζη, το νομοσχέδιο θα περιλαμβάνει την ίδρυση δύο δημόσιων φορέων στη Θεσσαλονίκη, έναν για τον σχεδιασμό και τον έλεγχο του συγκοινωνιακού έργου και έναν για την υλοποίηση, δηλαδή την εκτέλεση των αστικών συγκοινωνιών.

Η αλήθεια είναι ότι τον πρώτο φορέα τον έχει ήδη η Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για το Συμβούλιο των Αστικών Συγκοινωνιών (ΣΑΣΘ), που σύμφωνα με τον ιδρυτικό του νόμο, του 2001, «αποτελεί ανεξάρτητη δημόσια διοικητική αρχή με αρμοδιότητες σε ζητήματα που αφορούν στον στρατηγικό σχεδιασμό, στον προγραμματισμό, στην εποπτεία και στον έλεγχο των αστικών συγκοινωνιών στον Νομό Θεσσαλονίκης».

Μάλιστα, σε αυτό το όργανο τον πρόεδρο τον ορίζει ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, δηλαδή ο κ. Σπίρτζης, ο οποίος δεν άγγιξε καν το Δ.Σ. του οργανισμού που θεωρητικά θα αποτελούσε σύμβουλό του. Πρόεδρος του Δ.Σ. είναι ο κ. Γιάννης Παλαιστής, ο οποίος προέρχεται πολιτικά από τη ΝΔ και είχε διοριστεί επί κυβερνήσεως Αντώνη Σαμαρά, το 2014.

Όσο κι αν ψάξει κάποιος, συνάντηση του κ. Σπίρτζη με το ΣΑΣΘ δεν έχει καταγραφεί. Τον θεσμικό ρόλο του ΣΑΣΘ στη Θεσσαλονίκη παίζει ο κ. Απόστολος Αντωνούδης, μηχανικός στο επάγγελμα και δημοτικός σύμβουλος Πυλαίας-Χορτιάτη, όπου ήταν υποψήφιος δήμαρχος με τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ. Σύμφωνα με στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ στη Θεσσαλονίκη, ο κ. Αντωνούδης, ο οποίος είναι και διευθύνων σύμβουλος στην ΕΓΝΑΤΙΑ, όπου αποτέλεσε προσωπική επιλογή που ο κ. Σπίρτζης επέβαλε κόντρα στις προθέσεις του τότε προέδρου του ΤΑΙΠΕΔ Στέργιου Πιτσιόρλα, αποτελεί τον σημαντικότερο συνεργάτη του υπουργού στη Θεσσαλονίκη.

Απάντηση στο ερώτημα γιατί το ΣΑΣΘ του κ. Σπίρτζη θα είναι πιο σημαντικό από το ΣΑΣΘ που παρέλαβε δεν έχει δοθεί ακόμη. Το βασικό όμως σε αυτή την ιστορία είναι ο φορέας ο οποίος θα εκτελεί το συγκοινωνιακό έργο, αυτός, δηλαδή, που θα αντικαταστήσει τον ΟΑΣΘ.

Η απελευθέρωση των συγκοινωνιών

Η δημιουργία αυτού του φορέα σημαίνει πρακτικά την υπέρβαση του ΟΑΣΘ, τη σύμβαση με τον οποίο όμως ο κ. Σπίρτζης δεν προτίθεται να καταγγείλει, αν και είχε απειλήσει πολλές φορές ότι θα το κάνει και μάλιστα ανέξοδα, διότι, όπως είχε πει, οι ΟΑΣΘ δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του από τη σύμβαση.

«Αυτό είναι ένα άλλο θέμα, πιθανόν και να μην υπάρχει λόγος αυτή τη στιγμή, λόγω ευρωπαϊκής Οδηγίας» διευκρίνισε ο κ. Σπίρτζης το προηγούμενο Σάββατο. Η ευρωπαϊκή Οδηγία, στην οποία αναφέρεται, είναι ο κανονισμός 1370/2007, που έχει ως χρονικό ορόσημο τον Δεκέμβριο του 2019.

Μάλιστα, ο κ. Σπίρτζης έχει συστήσει από τον Δεκέμβριο του 2015 ειδική επιτροπή, η οποία μέχρι τις 30 Απριλίου 2016 είχε την υποχρέωση να παραδώσει πόρισμα για την εφαρμογή της Οδηγίας. Έργο της επιτροπής, αναφέρεται στην απόφαση του κ. Σπίρτζη, «είναι η διερεύνηση, υπό το πρίσμα των υποχρεώσεων του ελληνικού κράτους στο πλαίσιο εφαρμογής του κανονισμού 1370/2007, της δυνατότητας απελευθέρωσης των αστικών συγκοινωνιών και η εξέταση και αξιολόγηση των σχετικών προτάσεων».

Μέχρι στιγμής δεν είναι γνωστό αν η επιτροπή υπέβαλε τις προτάσεις. Το βασικό, όμως, που δεν έχει απαντηθεί νομικά, αλλά ούτε πολιτικά, είναι αν η σύμβαση με τον ΟΑΣΘ, η οποία με νομοθετική ρύθμιση της τελευταίας κυβέρνησης Καραμανλή λήγει «δύο χρόνια μετά τη λειτουργία του μετρό», λήγει αυτοδικαίως τον Δεκέμβριο του 2019.

Όμως, ακόμη κι αν λήγει τότε, που σύμφωνα με νομικούς κύκλους είναι πολύ αμφίβολο, η Οδηγία προβλέπει ότι «κάθε αρμόδια αρχή που προσφεύγει σε τρίτον, άλλον από τον εγχώριο φορέα, αναθέτει τις συμβάσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας βάσει διαδικασίας διαγωνισμού».

Με βάση αυτά τα οποία έχει πει ο κ. Σπίρτζης, ο φορέας που θα αναλάβει την εκτέλεση του μεταφορικού έργου θα είναι ένας δημόσιος φορέας, στον οποίο το κράτος θα έχει το 51% και οι δήμοι το 49% και χωρίς συμμετοχή ιδιωτών.

«Δεν υπάρχει λόγος να πάμε πάλι σε μία μετα-ΟΑΣΘ εποχή με τα χαρακτηριστικά του ΟΑΣΘ» είπε ο κ. Σπίρτζης.

Με τα φώτα του κράτους

Πρακτικά, δηλαδή, ο ΟΑΣΘ θα απομακρυνθεί επειδή θα εφαρμοστεί η Οδηγία για την ανάθεση αστικών συγκοινωνιών με διαγωνισμό και τη θέση του θα πάρει μία νέα κρατική εταιρεία, στην οποία το έργο θα δοθεί με απευθείας ανάθεση. Και όχι μόνο αυτό, αλλά προμηθευτής του κρατικού φορέα στη δημιουργία του στόλου του θα είναι ένας άλλος κρατικός φορέας, η Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων (ΕΛΒΟ).

«Πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες μελέτες για να φτάσουμε στη λειτουργία του δεύτερου φορέα. Μιλάμε για καινούργιο στόλο, για καινούργια λεωφορεία. Εδώ μπορεί να βοηθήσει η ΕΛΒΟ, κατασκευάζοντας κομμάτι του στόλου. Ένας τέτοιος σχεδιασμός θα βοηθήσει και οικονομικά και κοινωνικά» είπε ο κ. Αντωνούδης μετά τη σύσκεψη υπό τον κ. Σπίρτζη.

Πάντως, εκτός από αυτά, λύθηκε και το ζήτημα των εργαζομένων στον φορέα, καθώς δόθηκε η διαβεβαίωση ότι κανένας εργαζόμενος στον ΟΑΣΘ δεν θα μείνει άνεργος, διότι θα προσληφθούν όλοι στον νέο φορέα.

Με όλα αυτά, οι συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης θα υπαχθούν στον γνωστό κανόνα, σύμφωνα με τον οποίο η καμήλα είναι ένα άλογο το οποίο σχεδιάστηκε από μια επιτροπή.

Η Θεσσαλονίκη θα έχει τρεις φορείς με διοικητικά συμβούλια για τις αστικές της συγκοινωνίες, αλλά είναι αμφίβολο αν θα έχει συγκοινωνίες.